Start CoP Kunst in transitie

8 november 2013

In januari 2014 start een omvangrijke ‘community of practice’ (CoP) in de Scheldemond regio met als thema ‘Kunst in Transitie’. Het is in meerdere opzichten een grensoverschrijdende samenwerking tussen de drie provincies Zeeland (NL), Oost en West Vlaanderen (B), en de landelijke netwerkorganisaties DEMOS, LOCUS en CAL-XL.

De community of practice is een gezamenlijk vormgegeven leertraject met als doel het stimuleren, optimaliseren en legitimeren van zowel bestaande als nieuwe praktijken.

Het programma bestaat uit gezamenlijke expedities naar vooruitstrevende praktijken in de regio en reflectiebijeenkomsten waarin met externe deskundigen centrale thema’s verder worden uitgewerkt. Tot slot is er in 2015 een interregionale werkconferentie en worden de resultaten van de CoP ook weer op een praktische manier gedeeld in de drie provincies.  

Ben je als kunstenaar of organisatie betrokken bij een (sociaal-)artistiek project in Oost- of West-Vlaanderen of Zeeland dat inspeelt op plaatselijke transitieprocessen? Heb je interesse om deel uit te maken van de community of practice ‘Kunst en transitie’? Of wil je meer informatie?
Neem dan contact op met Sikko Cleveringa (sikko@cal-xl.nl) of An Van den Bergh (an@demos.be ).  


Waarom deze CoP in de Scheldemondregio?

Zowel in Vlaanderen als in Nederland krijgen de kunsten steeds meer betekenis als katalysator in maatschappelijke transformatieprocessen. Dat gaat samen met een transformatie in opvattingen over de kunsten zelf. De ontwikkelingen gaan zo snel en de mogelijkheden zijn zo divers dat zowel praktijkmensen als beleidsmakers er direct belang bij hebben om deze goed in kaart te brengen en daar optimaal mee aan de slag te gaan. Hoe kan kunst bijdragen aan maatschappelijke ontwikkeling en wat betekent dat voor de kunsten zelf? De initiatiefnemers zijn er van overtuigd dat het samenbrengen van praktijken en kennis uit Nederland en Vlaanderen tot vruchtbare nieuwe inzichten kan leiden.

Dēmos, CAL-XL en Locus hebben gekozen om dit in meerdere opzichten grensoverschrijdend onderzoek te richten op de Scheldemondregio met een specifieke focus op sociaal-artistieke praktijken. Sociaal-artistiek werk, community arts en social design zijn nu de meest gangbare verzameltermen voor zeer uiteenlopende artistieke praktijken waarbij verbeelding, participatie en eigenaarschap van burgers, inclusief de meest kwetsbare, centraal staan. Het gaat in alle gevallen om sectoroverschrijdende praktijken waarbij meerdere partners betrokken zijn en op meerdere vlakken tegelijk wordt gewerkt aan nieuwe relaties en nieuwe beelden die een impuls kunnen geven aan o.a. armoedebestrijding, competentieverhoging en talentontwikkeling, gemeenschapsvorming, publieke beeldvorming, fysieke leefbaarheid, etc. Tegelijk  leidt het tot nieuwe vormen van cultureel ondernemerschap, kunst- en cultuurcreatie en -beleving  die van betekenis zijn voor een veel grotere groep mensen dan de gangbare kunst- en cultuurliefhebbers.

Het project ‘Kunst in transitie’ heeft drie doelstellingen:

  • blootleggen van het potentieel van sociaal-artistiek werd voor de ontwikkeling van de Scheldemondregio.
  • gezamenlijke praktijkreflectie en netwerkvorming stimuleren tussen actoren in bestaande sociaal-artistieke praktijken in de Scheldemondregio om kennis en ervaring te delen over actuele ontwikkelingen in dit werk (optimaliseren, professionaliseren);
  • initiëren en inspireren van nieuwe sociaal-artistieke praktijken in de Scheldemondregio (verbreding).


Aanpak
Om bovenstaande doelstellingen te realiseren zal het project ‘Kunst in transitie’ de methode ‘community of practice’ (COP) hanteren, geïnspireerd op de COP Cultuurimpuls in Nederland.

In eerste instantie worden inspirerende mensen of organisaties geselecteerd uit elke provincie in de Scheldemondregio. Het gaat om (max 25) mensen die een gezamenlijk belang hebben in het onderzoeken van hun eigen praktijken en ambities en stappen vooruit willen zetten op vlak van legitimering (meer praktijken) en professionalisering (betere praktijken). Denk daarbij aan direct betrokken burgers, sociale en artistieke professionals en lokale beleidsmedewerkers. Zij kunnen bij gelegenheid mensen van buiten hun directe kring uitnodigen die hen inspireren of die ze zelf willen inspireren met wat zich ontwikkelt binnen het netwerk. De focus is op praktijken die niet alleen in de grotere steden kunnen floreren maar ook relevant en uitvoerbaar zijn in kleinere kernen en landelijk gebied.

Deelnemers uit deze interregionale ‘community of practice’ zullen tussen januari 2014 en voorjaar 2015 elkaars praktijken bezoeken en hierover reflecteren. Het traject eindigt met een interregionale netwerk- en inspiratiedag waarop de bevindingen van het project ‘Kunst in transitie’ in woord en beeld gepresenteerd worden aan culturele en sociale partners uit de hele regio.

De ‘community of practice’ wordt ondersteund door een aantal externe betrokkenen (onderzoekers, beleidsmakers, adviseurs) die het leer- en netwerktraject en de inspiratiedag inhoudelijk voeden en vorm geven. Een projectcoördinator is verantwoordelijk voor de omkadering, praktische organisatie en succesvolle afronding van het gehele traject.

Bjorn Cameron