translate share

Face your world 2.0

Sociale en culturele dimensies in stedelijke ontwikkeling

Face Your World stimuleert en helpt bewoners om stadsvernieuwing te beïnvloeden en hierin te participeren. Het is tegelijk een collectieve leeromgeving en praktijkmodel voor een stedenbouwkundig proces. Het model gaat uit van een grote bewonersbetrokkenheid en richt zich op het sociale en culturele kapitaal tijdens stadsvernieuwingsprocessen (in plaats van op economische grondslagen). Deelnemers aan het project leren een kritische mening vormen over hun eigen leefomgeving en worden ‘empowered’ om verantwoordelijkheid te nemen en invloed uit te oefenen. Om dit proces te ondersteunnen is speciale multi-user software ontwikkeld waarmee jongeren (of anderen) hun eigen omgeving kunnen vormgeven. De sofware en bijbehorende workshops combineren stedelijke ontwikkeling, grafisch ontwerp, design, communicatie en filosofie.

Ontwerpen jullie het park?

In januari 2005 ging Face Your World van start in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart. Kinderen, vmbo-jongeren en buurtbewoners van De Staalmanpleinbuurt verkenden de omgeving samen met Jeanne van Heeswijk en architect Dennis Kaspori. Ze kregen de opdracht een park van ongeveer 13.500 m2 te ontwerpen: het nieuwe publieke hart van de wijk. De ontwerpopgave was relatief open omdat het er vooral om ging de deelnemers zelf te laten invullen wat en hoe het park moest worden. Bij het maken van het parkontwerp was een grote rol weggelegd voor de scholieren. Daarvoor moesten ze eerst ruimtelijk inzicht ontwikkelen, een idee krijgen over hoe dingen gemaakt kunnen worden en met welke technieken, en leren hun ideeën presenteren. Hiervoor was er een speciaal educatietraject. Ook werden ze ondersteund bij het praten met andere wijkbewoners over hun wensen voor het park.

Participatief ontwerpproces

Tijdens het hele ontwerpproces is samengewerkt met verschillende groepen buurtbewoners. Onder andere werden er bijeenkomsten georganiseerd met jonge meiden, Marokkaanse moeders, ouderen, sporters, bewoners van het eerste uur, enz. Tijdens workshops werden zij geholpen om gedetailleerd te omschrijven hoe ze het toekomstige park voor zich zagen. Sneltekenaars hielpen om de ideeën te visualiseren. De wensen zijn door de scholieren vertaald in het ontwerp, dat daarna weer werd besproken met de verschillende groepen.

StedelijkLab Slotervaart

Een half jaar lang werd een lege gymzaal omgevormd tot Stedelijk Lab: een plek waar scholieren, buurtbewoners en andere betrokken partijen discussieerden en samen werkten aan het parkontwerp. In het StedelijkLab ging het erom een aantal complexe vraagstukken rond stedelijke vernieuwing, praktijkeducatie, buurtparticipatie en de rol van kunst in de openbare ruimte met elkaar te verweven binnen de concrete context van een ontwerpopgave. Na een half jaar presenteerden de leerlingen het parkontwerp aan bewoners, de lokale overheid en professionals uit de kunst en architectuur.

Vanuit de sterke bewonerswens om het park echt te kunnen gebruiken, zijn verschillende ‘stedelijke objecten´ gerealiseerd. De belangrijkste zijn: een fontein annex pierebadje, een podium/tribune, een multifunctioneel sportveld, een klimwand annex beheerdershuisje, een standbeeld van De Staalman en een chillplek.

De Staalman

In samenwerking met beeldend kunstenaar Florentijn Hofman werkten jongeren van opleidingscentrum Blauwe Olifant aan het ontwerp van een 10 meter hoog beeld: de Staalman. Een reusachtige betonnen beer met een kussen onder zijn arm, aan de rand van het park. Het symboliseert zowel de stoerheid als de zachtheid van de bewoners van de Staalmanpleinbuurt en hun betrokkenheid bij het gebied.

Resultaat

Zes jaar na de presentatie van het eerste ontwerp, is de Staalmanpleinbuurt in 2011 helemaal gerenoveerd. Tijdens de hele periode was Face Your World betrokken bij de realisatie van het park en het beeld van de Staalman. Een intensieve periode waarin het ontwerp volledig is uitgevoerd zoals de jongeren het maakten in 2005.

Expositie

Face Your World StedelijkLab heeft een vervolg gekregen. Van 15 oktober tot en met 6 november werd Face Your World tentoongesteld in het Stedelijk Museum Amsterdam. Gedurende verschillende bijeen-komsten kon men een bijdrage leveren aan de inspraak, de reflectie op het proces tot nu toe en de ver-dere uitwerking van de verschillende objecten. De museale ruimte werd zo ingezet voor een experimen-teel proces waarin (buurt)participatie, politieke besluitvorming en creatieve verbeelding met elkaar werden verweven.

Contactpersoon voor dit project

Jeanne van Heeswijk

Artistieke leiding

  • Jeanne van Heeswijk

Projecteigenaar

Jeanne van Heeswijk

Website(s)

Locatie(s)

Amsterdam
Slotervaart, Staalmanbuurt

Looptijd project

jan 2005 - jul 2011

Disciplines

Beeldend; Architectuur; Overig

Aantal deelnemers

i

Aantal deelnemers (geen kunstenaars) met een actieve, participerende rol in het ARTISTIEKE proces.

meer dan 50 personen

Partners

i

Organisaties die een substantiële bijdrage leveren in geld of mensuren. Het kan gaan om één of meerdere van genoemde organisaties.

gemeente; particulier fonds; woningbouwcorporatie; culturele organisatie; midden- en kleinbedrijf (bijv. winkelier); buurthuis; jongerenwerk; ouderenwerk; welzijnsorganisatie algemeen; basisschool; voortgezet onderwijs

Kinderen met FYW-pas
Gerealiseerde park
Blauwe Olifant
Promofilmpje
Impressie van het project
Film van het productieproces van de Staalman