translate share

Open up

Landelijk kunstproject rond eenzame opsluiting in GGZ

Open UP is een landelijk project dat met kunst de aandacht vestigt op het terugdringen van eenzame opsluiting van patiënten. Open UP biedt kunstenaars bij verschillende GGZ-instellingen een tijdelijke artist in residence. Ter plekke maken zij daar een tijdelijk kunstwerk rond de thema's onderwerp isolatie, contact en gastvrijheid.

De werkplek van de kunstenaar bevind zich steeds op een toegankelijke plek binnen het terrein van de instelling.

Verbeelding en gesprek

Voor patiënten en medewerkers zijn er workshops waarin zij zelf hun visie en ervaringen met de genoemde thema’s verbeelden. Door samen aan deze thema’s te werken, komt er tussen patiënten en zorgverleners een gesprek op gang en worden behoeften en ervaringen uitgewisseld. Zo ontstaat meer begrip en inzicht aan beide kanten en zal het belang om alternatieve methoden toe te passen, toenemen. De patiënt kan zijn werk uit de workshop gebruiken bij gesprekken over zijn behandelplan.

De workshops vinden veelal plaats in de activiteitenruimten, zodat ook veiligheid en privacy gewaarborgd zijn. De resultaten uit de workshops worden tentoongesteld als de cliënten en medewerkers dat willen.Doel is de dialoog die ontstaat tijdens de workshop.

Vrijheid, isolatie, gastvrijheid

Open UP verbindt specifieke kwaliteiten van kunst (kijken, voelen, onderzoeken, spiegelen, verbeelden en reageren) aan een actueel vraagstuk in de zorg: separatie. Daarmee wordt op een onconventionele, prikkelende en zinnige manier een cultuuromslag bevorderd.

Jaarlijks worden er in Nederland zo'n 12.000 mensen gesepareerd in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Zorginstellingen hebben al veel bereikt met mensvriendelijke oplossingen; toch kan er in de praktijk nog veel winst behaald worden. De behoefte aan een cultuuromslag is onder meer verwoord in het boek Best practises van Justine Theunissen en op het slotcongres Dwang en Drang (oktober 2012).

Organisatie

Open UP is een initiatief van Diane Frénay en Loes Heebink en is ondergebracht bij Stichting Caidos del Cielo. Het begon met een uitnodiging tot het schetsen van een ontwerp voor een kunstwerk van isoleerceldeuren. Inmiddels is Open UP uitgegroeid tot een landelijk project waar verschillende zorginstellingen met een of meerdere locaties aan deelnemen. Caidos del Cielo verbindt kunst aan vraagstukken in andere sectoren.

Open UP heeft een comité van aanbeveling dat bestaat uit: GGZ-Nederland, het Landelijk platform GGZ en Landelijk Orgaan Cliëntenraden, en kunstenaar Ida van der Lee. Zij ondersteunen Open UP daarnaast door hun communicatiekanalen beschikbaar te stellen.

Er was subsidie van fonds Psychisch Welzijn en het fonds Koningsheide, maar helaas is Open UP in het najaar van 2013 stilgelegd. De deelnemende zorginstellingen hebben te maken met grote bezuinigingsrondes en transities die in deze periode ingevoerd moeten worden. Twee instellingen haakten af en twee instellingen wilden het project voor tenminste een jaar opschuiven. Vanuit de overweging dat er nu te weinig ruimte was voor Open UP om met de benodigde aandacht plaats te laten hebben en de spanningsboog te ver wordt opgerekt om het volgend jaar nog goed over het voetlicht te kunnen brengen, is besloten het traject stil te leggen. Toch is het project geslaagd noemen: de uitkomst van de evaluatie bij Emergis is zeer positief en er zijn zeer waardevolle leerervaringen uitgetrokken o.a. over hoe je dergelijke projecten kunt vormgeven. Opzet,aanpak en inhoud zijn onverdeeld als kwalitatief hoog en waardevol beoordeeld

Open UP is mede-gesubsidieerd door het Fonds Psychisch Welzijn en Stichting Koningsheide.

Contactpersoon voor dit project

Diane Frénay
06 515 40 254
d.frenay@telfort.nl

Artistieke leiding

  • Diane Frénay

Projecteigenaar

Caidos del Cielo

Website(s)

Locatie(s)

Goes
Landelijk; gestart in Goes.

Looptijd project

jun 2013 - nov 2013

Opvoerings- of expositiedata

  • 27 okt 2013 - 28 okt 2013

Disciplines

Beeldend; Dans; Theater

Aantal deelnemers

i

Aantal deelnemers (geen kunstenaars) met een actieve, participerende rol in het ARTISTIEKE proces.

25 - 50 personen

Partners

i

Organisaties die een substantiële bijdrage leveren in geld of mensuren. Het kan gaan om één of meerdere van genoemde organisaties.

zorginstelling

Interview Toon van Meel, initiatiefnemer bij Emergis